TÜRKÇE 6. SINIF ÇOK ANLAMLILIK

Rest

New Member
#1
Çok anlamlılık, bazı sözcüklerin birden çok anlamda kullanılmasıdır. Bir kelime gerçek, mecaz ve terim olabilir.

ÖRNEK:
"Çıkmak" sözcüğü aşağıdaki cümlelerde farklı anlamlarda kullanılmıştır;

Bu kumaştan bir gömlek çıkar mı? (yetişecek ölçüde olmak)

Tedavi sonrası hastaneden çıkmış. (süresi dolduğunda ayrılmak)

Dörtten üç çıkarsa bir kalır. (eksilmek)

Tepeye sırtımızdaki ağır çantalarla çıkıyoruz. (bir şeyin yukarısına doğru yürümek) vs.

Not: Her sözcükte çok anlamlılık bulunmaz.

ÖRNEK:
Turşu olarak en çok lahana turşusunu severim. (turşu gerçek anlamlı bir sözcüktür ve başka anlamları da yoktur.)

Matematik dersinde üçgenin açılarını öğrendim. (üçgen terim bu cümlede terim olarak kullanılmıştır.)

1.GERÇEK(TEMEL) ANLAM:
Gerçek anlam ilk akla gelen ve sözlükte birinci sırada yer alan anlamdır.

ÖRNEK:
Vatanını sevmeyen bir insan Türk değildir.
Annem sobayı yakınca ısınmaya başladık.
Gözleri iyi görmediği için yazıları okuyamadı.

2.MECAZ ANLAM:
Bir sözcüğün gerçek anlamından tamamen uzaklaşarak bir anlam kazanmasına mecaz anlam denir.

ÖRNEK:
Ağır eşya taşımaktan kolum koptu.

Bu işi yapamazsan yandın demektir.

O çocuğa kol kanat gerdim.

Bu okuduğum en taze haberdi.

3.TERİM ANLAM:
Eğer bir kelime bilim, sanat, meslek veya bir konu ile ilgili ve o alana özel kelimeler terim anlamlıdır.

ÖRNEK:

Müzik dersinde sol anahtarının önemini öğrendik.

Açılar konusunu hiç anlayamadım.

NOT:Bazı sözcüklere yeni anlamlar yüklenerek terim oluşturulabilir;

Bu köprü geçen sene yapılmış. (gerçek anlam)

Doktor dişime köprü yaptı. (terim anlam)

UYARI:
Unutmayalım ki sözcükler kullanıldıkları cümlede anlamlarını kazanırlar yani bir kelime bir cümlede başka anlamlı başka bir cümlede ise başka anlamda olabilir.

ÖRNEK:
Annem perdeleri sandalyeye çıkarak astı. (gerçek anlam)

Tiyatronun birinci perdesi çok saçmaydı. (terim anlam)
 
Üst